Ο ΦΠΑ στην εστίαση (2026): Ο πλήρης οδηγός

Αν διαχειρίζεσαι καφετέρια, εστιατόριο ή ταβέρνα, ο ΦΠΑ εστίαση στην Ελλάδα δουλεύει με δύο διαφορετικούς συντελεστές για το ίδιο προϊόν. Το ίδιο αναψυκτικό μπορεί να χρεωθεί με 13% ή 24% — εξαρτάται από το αν το έπινε ο πελάτης στο τραπέζι ή το πήρε μαζί του.

Ο βασικός κανόνας: επιτόπια ή πακέτο;

Το κλειδί δεν είναι το προϊόν, είναι ο τρόπος κατανάλωσης. Σύμφωνα με την εγκύκλιο Ε.2005/2024 της ΑΑΔΕ, η οποία ισχύει και το 2026, η διάθεση μη αλκοολούχων ποτών, χυμών και ροφημάτων από επιχείρηση εστίασης υπάγεται σε δύο διαφορετικούς συντελεστές: 24% όταν καταναλώνονται επιτόπια ως μέρος της υπηρεσίας εστίασης, 13% όταν παραδίδονται σε «πακέτο» — δηλαδή take away ή delivery.

Σημαντική λεπτομέρεια: «επιτόπια κατανάλωση» δεν σημαίνει απλώς ότι ο πελάτης βρίσκεται μέσα στο μαγαζί. Σημαίνει ότι υπάρχει σερβιριζόμενη υπηρεσία — τραπέζι, σερβίρισμα, καθαρισμός. Αν κάποιος αγοράσει έναν καφέ από ταχυφαγείο και τον πιει όρθιος στον πάγκο, αυτό μετράει ως take-away και χρεώνεται με 13%. Αν κάτσει στο τραπέζι, χρεώνεται με 24%.

Τι ισχύει για το φαγητό

Το φαγητό υπάγεται σε ΦΠΑ 13% πάντα — επιτόπια ή πακέτο, δεν παίζει ρόλο. Ισχύει για όλους τους τύπους εστίασης: πλήρες γεύμα εστιατορίου, σουβλάκι take-away, μπιφτέκι σε delivery, πίτσα στο μαγαζί, τοστ από καφετέρια, πίτα από οβελιστήριο. Όλα στο 13%.

Η 13% εστίαση στο φαγητό είναι από τα πιο ξεκάθαρα κομμάτια του κανονισμού: δεν υπάρχει διπλός συντελεστής, δεν υπάρχουν εξαιρέσεις ανάλογα με τον τρόπο σερβιρίσματος.

Τι ισχύει για τα ποτά και ροφήματα

Εδώ ο ΦΠΑ καφές, ο ΦΠΑ ροφήματα και τα αναψυκτικά μπερδεύονται. Από την 1η Ιουλίου 2024, η εξαίρεση που υπήρχε για τον καφέ καταργήθηκε — τώρα ο καφές ακολουθεί τον ίδιο διπλό κανόνα με τα υπόλοιπα μη αλκοολούχα ποτά. Παρακάτω είναι ο πλήρης πίνακας για το τι χρεώνεις ανάλογα με τον τρόπο κατανάλωσης.

Το νερό είναι η μόνη εξαίρεση στους κανόνες: φυσικό ή αεριούχο, χωρίς πρόσθετα γλυκαντικά, χρεώνεται πάντα με 13% — είτε σερβίρεται στο τραπέζι, είτε πωλείται σε μπουκάλι για το σπίτι. Τα αρωματισμένα ή ζαχαρούχα νερά κατατάσσονται στα αναψυκτικά και ακολουθούν τον διπλό κανόνα.

Τι ισχύει για το αλκοόλ

Όλα τα αλκοολούχα ποτά υπάγονται σε ΦΠΑ 24% χωρίς εξαίρεση — επιτόπια ή πακέτο, δεν αλλάζει τίποτα. Ισχύει για μπύρες, κρασιά, ούζα, τσίπουρα, κοκτέιλ, ποτά σερβιριζόμενα σε ποτήρι, μπουκάλι για delivery.

Επίσης στο 24% παραμένουν οι υπηρεσίες των νυχτερινών κέντρων διασκέδασης — εξαιρούνται ρητά από τον μειωμένο συντελεστή 13% του εστιατορίου. Αν η επιχείρησή σου χαρακτηρίζεται ως κέντρο διασκέδασης, όλα τα έσοδά της (φαγητό, ποτά, καφές) χρεώνονται με 24%.

Παράδειγμα: Τι πληρώνεις σε μια απόδειξη καφέ

Ας πούμε ότι σε καφετέρια το πρωί έχεις παραγγελία: 2 espresso για το τραπέζι, 1 frappé σε πακέτο, και 1 τοστ σε πακέτο. Έτσι σπάει η απόδειξη:

• 2 x espresso επιτόπια — 2 ευρώ το ένα, σύνολο 4 ευρώ μεικτή αξία. ΦΠΑ 24%: καθαρή αξία 3,23 ευρώ, ΦΠΑ 0,77 ευρώ.
• 1 frappé take-away — 3 ευρώ μεικτή αξία. ΦΠΑ 13%: καθαρή αξία 2,65 ευρώ, ΦΠΑ 0,35 ευρώ.
• 1 τοστ take-away — 4 ευρώ μεικτή αξία. ΦΠΑ 13%: καθαρή αξία 3,54 ευρώ, ΦΠΑ 0,46 ευρώ.

Σύνολο απόδειξης: 11 ευρώ μεικτή αξία. Από αυτά, 4 ευρώ είναι στο 24% (γραμμή ΦΠΑ 0,77 ευρώ) και 7 ευρώ είναι στο 13% (γραμμή ΦΠΑ 0,81 ευρώ). Το POS πρέπει να εμφανίζει διακριτά τα δύο σύνολα ΦΠΑ — όχι ένα συνολικό ποσοστό.

Delivery (efood, Wolt, Box): αλλάζει κάτι;

Όχι, δεν αλλάζει τίποτα. Ο ΦΠΑ delivery ακολουθεί το προϊόν, όχι την πλατφόρμα. Αν παραδίδεις πίτσα μέσω efood, η πίτσα χρεώνεται με 13% — όπως θα ίσχυε αν την έπαιρνε ο πελάτης από το μαγαζί. Αν παραδίδεις μπύρα μέσω Wolt, η μπύρα χρεώνεται με 24%. Η μέθοδος παράδοσης δεν επηρεάζει τον συντελεστή του αγαθού.

Η αμοιβή που χρεώνει η ίδια η πλατφόρμα στην επιχείρησή σου (commission, fee) είναι ξεχωριστή υπηρεσία και υπάγεται σε ΦΠΑ 24%. Αυτό φαίνεται ως ξεχωριστή γραμμή στο τιμολόγιο που σου εκδίδει η πλατφόρμα.

Πρακτική συμβουλή για το POS σας

Πρόγραμμα το POS σου με ξεχωριστά πλήκτρα/κατηγορίες ανά συντελεστή ΦΠΑ. Συγκεκριμένα: φαγητό 13%, ροφήματα-take-away 13%, ροφήματα-επιτόπια 24%, αλκοόλ 24%, νερό 13%. Πολλές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τον ίδιο κωδικό για «καφέ» χωρίς διάκριση, και αυτό είναι από τα πιο συχνά σημεία που μπορεί να σηκώσει έλεγχο.

Αν χρειάζεσαι γρήγορη επιβεβαίωση καθαρής αξίας ή ΦΠΑ ανά γραμμή απόδειξης, μπορείς να χρησιμοποιήσεις το δωρεάν εργαλείο μας στο ypologise-fpa.gr — υπολογίζει αυτόματα τη διάσπαση για όλους τους συντελεστές, χωρίς να χρειάζεται να θυμάσαι τύπους.

Διαβάστε επίσης: Αποφορολόγηση ΦΠΑ: πώς βρίσκεις την καθαρή αξία σε κάθε συντελεστή